W skrócie
- Rodzaj hydrantu wynika z klasyfikacji strefy: hydrant 25 (DN25) w strefach ZL, hydrant 52 (DN52) w strefach PM i garażach zamkniętych >10 stanowisk — wg § 19 rozp. MSWiA z 7.06.2010.
- Zasięg (§ 20 ust. 3) = długość węża + efektywny rzut strugi i musi pokryć całą powierzchnię: dodatkowy rzut przyjmuje się 3 m w wielokondygnacyjnych ZL, 10 m w pozostałych obiektach.
- Wydajność (§ 22): hydrant 25 → 1,0 dm³/s, hydrant 33 → 1,5 dm³/s, hydrant 52 → 2,5 dm³/s, przy ciśnieniu na zaworze ≥ 0,2 MPa i zasilaniu co najmniej przez 1 h.
Spis treści
„Który hydrant — 25, 33 czy 52 — i ile w końcu tych szafek musi wisieć na kondygnacji?” To pytanie wraca przy niemal każdym projekcie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej. Odpowiedź nie jest uznaniowa: rodzaj hydrantu wynika z klasyfikacji strefy pożarowej, a liczba i rozmieszczenie — z wymaganego zasięgu. Obie wielkości reguluje rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (Dz.U. 2010 nr 109 poz. 719), a parametry samych urządzeń — norma PN-EN 671.
Który hydrant: 25, 33 czy 52?
Rozporządzenie rozróżnia trzy typy punktów poboru wody do wewnętrznego gaszenia pożaru:
- hydrant 25 i hydrant 33 — z wężem półsztywnym na bębnie, o nominalnej średnicy węża 25 mm i 33 mm (norma wyrobu: PN-EN 671-1),
- hydrant 52 — z wężem płaskoskładanym DN52 (norma wyrobu: PN-EN 671-2),
- zawór 52 — sam zawór, bez wyposażenia w wąż.
O doborze decyduje nie widzimisię projektanta, lecz § 19 rozporządzenia: hydranty 25 stosuje się w strefach zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL (m.in. na każdej kondygnacji budynku o więcej niż jednej kondygnacji nadziemnej i strefie ZL powyżej progu powierzchniowego, a w budynkach wysokich i wysokościowych — na każdej kondygnacji). Hydranty 52 obowiązują w strefach PM o odpowiednio wysokiej gęstości obciążenia ogniowego i powierzchni oraz w garażach zamkniętych o więcej niż 10 stanowiskach.
Co to oznacza w praktyce: jeżeli strefa łączy funkcje ZL i PM, każdą część zabezpiecza się hydrantem właściwym dla jej kwalifikacji — hydrant 25 w części biurowej, hydrant 52 w hali produkcyjnej. Zastosowanie jednego typu „na całość” to najczęstszy błąd, który wychodzi dopiero na uzgodnieniu.
Zasięg — dlaczego okręgi na rzucie to błąd
Sercem projektu jest zasięg hydrantu. Zgodnie z § 20 ust. 3 musi on obejmować w poziomie całą powierzchnię chronionej strefy lub pomieszczenia, przy czym składają się na niego dwie wielkości: długość odcinka węża oraz efektywny zasięg rzutu prądów gaśniczych, który przyjmuje się jako:
- 3 m — w strefach pożarowych ZL w budynkach o więcej niż jednej kondygnacji nadziemnej,
- 10 m — w pozostałych budynkach (jednokondygnacyjne ZL oraz jedno- i wielokondygnacyjne PM).
Co to oznacza w praktyce: zasięgu nie wolno wyznaczać okręgiem o promieniu równym długości węża. Wąż rozwija się wzdłuż ścian i wokół maszyn, a nie po linii prostej przez przeszkody. Zasięg trzeba odłożyć po rzeczywistym rozwinięciu węża przy uwzględnieniu aranżacji pomieszczeń, technologii i pól odkładczych — z geometrii (kąty proste, metoda trójkąta), a dopiero na końcu dodać rzut strugi. Dla obiektów produkcyjno-magazynowych, gdzie odległość do wyjścia przekracza 30 m, § 20 dopuszcza wyposażenie hydrantu 52 w dodatkowy odcinek węża — zgodnie z opinią KG PSP z maja 2012 r., gdy i to nie pokrywa całej powierzchni, konieczne są kolejne hydranty 52 rozmieszczone przy założeniu jednego odcinka węża o długości 20 m.
Wydajność, ciśnienie i zapas wody
Nawet idealnie rozmieszczony hydrant jest bezużyteczny bez parametrów hydraulicznych. § 22 określa minimalną wydajność mierzoną na wylocie prądownicy:
- hydrant 25 → 1,0 dm³/s,
- hydrant 33 → 1,5 dm³/s,
- hydrant 52 → 2,5 dm³/s.
Ciśnienie na zaworze odcinającym musi tę wydajność zapewnić i wynosić co najmniej 0,2 MPa, a ciśnienie robocze nie powinno przekraczać 1,2 MPa. Wartości te są spójne z PN-EN 671-1, wg której przy ciśnieniu 0,2 MPa hydrant z wężem półsztywnym daje zasięg rzutu strugi rzędu 10 m przy wypływie nie mniejszym niż 60 l/min. Dodatkowo instalacja musi zapewnić jednoczesność poboru wody z wymaganej liczby hydrantów oraz zasilanie przez co najmniej 1 godzinę.
Co to oznacza w praktyce: jeżeli sieć miejska nie gwarantuje ciśnienia i wydajności przy pełnej jednoczesności, projekt wymaga zbiornika przeciwpożarowego i pompowni. Pojemność zbiornika to iloczyn wymaganej wydajności i czasu zasilania (1 h), powiększony o objętość martwą — w praktyce rzeczywistą pojemność przyjmuje się o 10–20% większą od minimalnej.
Utrzymanie: przegląd co rok, próba węża co 5 lat
Sprawność hydrantu potwierdza się cyklicznie wg PN-EN 671-3: przegląd i konserwacja co najmniej raz w roku, a próba hydrauliczna węża na maksymalne ciśnienie robocze — co 5 lat. Brak aktualnych protokołów to jeden z pierwszych zarzutów przy kontroli PSP i odbiorze.
Jak zlecić dobór hydrantów wewnętrznych
W ppoz-online.pl weryfikujemy i projektujemy instalacje hydrantowe zdalnie, dla całej Polski — od klasyfikacji stref, przez analizę zasięgu na rzutach, po dobór pomp i zbiornika. Jeśli masz rzuty i chcesz sprawdzić, czy przyjęte hydranty i ich rozmieszczenie obronią się na uzgodnieniu, wykonamy bezpłatną wstępną weryfikację.
Zajmujemy się też pełnymi uzgodnieniami PPOŻ dokumentacji projektowej. Skontaktuj się z nami — wystarczy przesłać projekt, resztą zajmiemy się wysyłkowo.
Tagi:
Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych · uprawnienia KG PSP nr 619/2015
Specjalista z ponad 15-letnim doświadczeniem w ochronie przeciwpożarowej. Realizuje uzgodnienia projektów budowlanych i instalacji dla inwestorów z całej Polski.