W skrócie
- Magazyn z regałami liczy się jako „wysokiego składowania” od progu wysokości składowania, po którym same tryskacze podstropowe przestają wystarczać — wtedy potrzebne są dodatkowe tryskacze regałowe (in-rack) w poziomach pośrednich.
- Powyżej 80 tryskaczy chroniących regały wysokiego składowania wymagane jest gwarantowane (redundantne) zasilanie energią pomp — to próg, który łatwo przeoczyć przy rozbudowie istniejącego magazynu.
- Obiekty z antresolami i platformami roboczymi (picktower) generują dodatkowe ryzyko ewakuacyjne i zwykle wymagają odstępstwa lub ekspertyzy uzgodnionej z Komendantem Wojewódzkim PSP.
Spis treści
„Od jakiej wysokości regału musimy dawać tryskacze wewnątrz konstrukcji, a nie tylko pod stropem?” — to pytanie wraca przy każdym większym magazynie z regałami paletowymi powyżej kilku metrów. Odpowiedź nie jest jednym przepisem, tylko progiem technicznym, który projektant musi znać, zanim rozstawi tryskacze na rysunku.
Kiedy magazyn staje się „wysokiego składowania”
W praktyce projektowej progi wyznacza norma VdS CEA 4001, stosowana w Polsce obok PN-EN 12845 jako uzupełniające wytyczne techniczne. Magazynem z regałami wysokiego składowania jest obiekt, w którym wysokość składowania przekracza 7,5 m dla klas zagrożenia HHS1–HHS3, a dla najwyższej klasy HHS4 — już powyżej 4,4 m. Powyżej tych wartości sama ochrona tryskaczami podstropowymi przestaje być skuteczna.
Co to znaczy w praktyce: po przekroczeniu progu trzeba dołożyć tryskacze regałowe (in-rack) w poziomach pośrednich konstrukcji — nie jako alternatywę dla tryskaczy podstropowych, tylko jako ich uzupełnienie. Pominięcie tego etapu to jeden z częstszych błędów w projektach magazynów rozbudowywanych „w górę” bez przeliczenia klasy zagrożenia na nowo.
Tryskacze in-rack a coraz częstsza alternatywa ESFR
Coraz częściej spotykaną w praktyce projektowej alternatywą dla tryskaczy wewnątrzregałowych są głowice ESFR (Early Suppression Fast Response) — o dużej wydajności i szybkiej reakcji, montowane wyłącznie pod stropem. Ich zaletą jest wyeliminowanie konieczności prowadzenia instalacji przez konstrukcję regałów, co w magazynach z rotacją towaru i przestawianymi regałami bywa trudne do utrzymania w zgodności z projektem.
Co to znaczy w praktyce: wybór między klasycznym układem in-rack a ESFR to decyzja projektowa zależna od wysokości składowania, klasy towaru i elastyczności układu regałów — nie ma tu jednego uniwersalnego rozwiązania, a błędny wybór na etapie koncepcji podnosi koszt instalacji o rząd wielkości.
Próg 80 tryskaczy — łatwy do przeoczenia przy rozbudowie
Norma VdS CEA 4001 wprowadza jeszcze jeden istotny próg: dla instalacji chroniącej regały wysokiego składowania z liczbą tryskaczy większą niż 80 wymagane jest gwarantowane zasilanie energią pomp instalacji tryskaczowej (redundancja zasilania). Ten sam próg dotyczy zasilania pomp środka pianotwórczego, jeśli instalacja go wykorzystuje.
Co to znaczy w praktyce: przy modernizacji lub rozbudowie istniejącego magazynu warto policzyć liczbę tryskaczy regałowych po zmianie — przekroczenie progu 80 sztuk pociąga za sobą wymóg drugiego źródła zasilania pompowni, co często wymaga przeprojektowania całej stacji pompowej, a nie tylko dołożenia kolejnych gałęzi rurowych.
Antresole i picktower — ryzyko ewakuacyjne, nie tylko pożarowe
Obiekty wielkokubaturowe z regałami wysokiego składowania coraz częściej zawierają platformy robocze (picktower) i antresole między poziomami regałów, po których poruszają się pracownicy kompletujący zamówienia. Tego typu rozwiązania generują specyficzne ryzyko: lekką konstrukcję stalową bez odporności ogniowej, długie drogi ewakuacyjne i — przy dużych obiektach — nawet 150–2500 osób na jednej zmianie, przy ograniczonej możliwości prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczej wewnątrz regałów.
Co to znaczy w praktyce: takie rozwiązania zwykle wykraczają poza literalne wymagania warunków technicznych i wymagają albo odstępstwa w trybie art. 9 ustawy Prawo budowlane (obiekt nowoprojektowany), albo ekspertyzy uzgodnionej z Komendantem Wojewódzkim PSP (zmiana sposobu użytkowania istniejącego magazynu) — z kompletem załączników: warunkami ochrony ppoż., scenariuszami pożarowymi, analizą odporności ogniowej konstrukcji regałów i symulacją ewakuacji.
Automatyzacja magazynu nie zwalnia z ochrony tryskaczowej
Warto też rozprawić się z jednym mitem: magazyny zautomatyzowane (ASRS, roboty magazynowe) nie są z definicji bezpieczniejsze pożarowo. Analizy ryzyka wskazują, że energia elektryczna odpowiada za około jedną trzecią źródeł zapłonu w takich obiektach, a czynnik ludzki — jako przyczyna zapłonu lub czynnik pogarszający skutki pożaru — występuje w około połowie przypadków. Dedykowany standard FM DS 8-34 dla magazynów automatycznych nie obejmuje przy tym wszystkich typów systemów ASRS.
Co to znaczy w praktyce: automatyzacja składowania nie jest argumentem za odstąpieniem od pełnej ochrony tryskaczowej — przeciwnie, gęstsze upakowanie towaru i ograniczony dostęp ludzki do wnętrza regałów zwykle podnoszą wymagania wobec instalacji, a nie je obniżają.
Jak zlecić uzgodnienie projektu magazynu wysokiego składowania
Jeśli projektujesz lub rozbudowujesz magazyn z regałami wysokiego składowania i nie masz pewności, czy układ tryskaczy spełnia progi VdS/PN-EN 12845, a antresole nie wymagają odstępstwa — wykonujemy bezpłatną wstępną weryfikację projektu. Pracujemy zdalnie, wysyłkowo, na terenie całej Polski.
W ppoz-online.pl realizujemy uzgodnienia PPOŻ projektów architektoniczno-budowlanych i instalacji przeciwpożarowych obiektów wielkokubaturowych, z kwalifikowanym podpisem elektronicznym rzeczoznawcy. Skontaktuj się z nami — ocenimy, czy Twój magazyn wymaga odstępstwa, ekspertyzy czy „tylko” standardowego uzgodnienia.
Tagi:
Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych · uprawnienia KG PSP nr 619/2015
Specjalista z ponad 15-letnim doświadczeniem w ochronie przeciwpożarowej. Realizuje uzgodnienia projektów budowlanych i instalacji dla inwestorów z całej Polski.