Art. 92a - rozwiązania zamienne MDS i zgoda wojewody

„Nie da się spełnić § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MDS w tym garażu, co teraz?” Do 29 maja 2026 r. odpowiedź brzmiała: przeprojektować albo wystąpić o odstępstwo z Prawa budowlanego. Nowelizacja ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 646) dała trzecią drogę: art. 92a, czyli rozwiązania zamienne dedykowane wyłącznie miejscom doraźnego schronienia.

Co dokładnie pozwala zrobić art. 92a

Przepis brzmi: „w uzasadnionych przypadkach warunki techniczne dla miejsc doraźnego schronienia […] mogą być spełnione w sposób inny niż określony w tych przepisach, jeżeli proponowane rozwiązania zamienne zapewniają funkcje ochronne umożliwiające zorganizowanie miejsca doraźnego schronienia” (art. 92a ust. 1). Innymi słowy: nie zwalnia z obowiązku zorganizowania MDS, tylko dopuszcza inną metodę osiągnięcia tego samego efektu ochronnego niż literalny zapis rozporządzenia z 9 lipca 2025 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 932).

Co to oznacza w praktyce: jeśli kondygnacja podziemna nie mieści wymaganej kubatury 30 m³ na osobę albo bilans powietrza nie potwierdza dotrzymania progów tlenu i CO₂ przez 48 godzin przy standardowej instalacji, inwestor nie musi automatycznie zmniejszać pojemności czy przebudowywać układu. Może zaproponować rozwiązanie techniczne inne niż wskaźnikowe (np. wentylację mechaniczną o innej wydajności, dodatkową rezerwę powietrza), pod warunkiem że wykaże równoważną funkcję ochronną.

Kto wydaje zgodę - i dlaczego to nie KW PSP

Tu leży pułapka, w którą łatwo wpaść, przenosząc nawyki z klasycznych odstępstw ppoż. Przy odstępstwie od warunków technicznych na podstawie § 2 ust. 2 WT stroną uzgadniającą jest Komendant Wojewódzki PSP. Przy art. 92a organem jest wojewoda, ponieważ MDS należy do zadań ochrony ludności, a nie ochrony przeciwpożarowej: art. 13 ust. 1 pkt 23-24 ustawy przypisuje sprawy MDS wojewodzie, nie komendantowi wojewódzkiemu PSP.

Procedura ma dwa piętra decyzyjne. Wojewoda nie rozstrzyga samodzielnie: zgodnie z art. 92a ust. 2 udziela zgody w drodze postanowienia dopiero po uzyskaniu upoważnienia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Wniosek w tej sprawie wojewoda kieruje do ministra jeszcze przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 92a ust. 4). Konsekwencja dla harmonogramu jest konkretna: to nie jest procedura, którą można uruchomić na etapie projektu wykonawczego, kiedy pozwolenie już czeka na wydanie. Wymaga zaplanowania na etapie koncepcji, bo dwustopniowe uzgodnienie (wojewoda → minister) trwa.

Kto sporządza ekspertyzę techniczną

Wniosek inwestora musi być „uzasadniony ekspertyzą techniczną” (art. 92a ust. 2), a tę zgodnie z ust. 3 wykonuje osoba posiadająca uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Ustawa nie zawęża tego do uprawnień ppoż - decyduje przedmiot rozwiązania zamiennego. Gdy problemem jest bilans powietrza i wydajność wentylacji, właściwą specjalnością jest instalacyjna w zakresie sieci i instalacji wentylacyjnych, a analiza obliczeniowa stężeń O₂ i CO₂ w funkcji czasu staje się rdzeniem takiej ekspertyzy, nie załącznikiem pomocniczym.

Wniosek do wojewody, poza samą ekspertyzą, zawiera też charakterystykę obiektu (wielkość i przeznaczenie części podziemnych), opinię wojewody z uzasadnieniem konieczności rozwiązań zamiennych oraz uzasadnienie zachowania funkcji ochronnej (art. 92a ust. 4 pkt 1-4). Minister może dodatkowo uzależnić upoważnienie od spełnienia własnych warunków (ust. 5) - ta swoboda decyzyjna to kolejny argument, by wniosek opierać na policzalnych, jawnie udokumentowanych założeniach, a nie na deklaracji zgodności.

Art. 92a a art. 94 ust. 2 - dwa różne wyjścia z problemu

Warto nie mylić tej ścieżki ze zwolnieniem z obowiązku organizowania MDS w ogóle. Art. 94 ust. 2 ustawy wyłącza obowiązek dla małych budynków: do 4 lokali mieszkalnych, do 250 m² powierzchni użytkowej publicznej albo do 75 m² netto garażu podziemnego. To zwolnienie podmiotowe, przyznawane automatycznie po spełnieniu progu, bez żadnego wniosku czy decyzji organu.

Art. 92a działa w zupełnie innej sytuacji: obowiązek organizowania MDS istnieje i pozostaje, a problemem jest sposób jego spełnienia w konkretnym obiekcie, dla którego wskaźnikowe warunki rozporządzenia okazują się fizycznie nieosiągalne. Rozwiązanie zamienne nie zmniejsza wymagań, tylko zmienia środek techniczny prowadzący do tego samego celu ochronnego, i wymaga zgody dwóch organów zamiast automatycznego zwolnienia.

Najczęstsze pytania o art. 92a i rozwiązania zamienne MDS

Co pozwala zrobić art. 92a ustawy o ochronie ludności?

Pozwala spełnić warunki techniczne dla miejsc doraźnego schronienia w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, jeżeli rozwiązanie zamienne zapewnia funkcje ochronne umożliwiające zorganizowanie MDS. Przepis obowiązuje od 29 maja 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 646). Nie zwalnia z obowiązku zorganizowania MDS, zmienia jedynie środek techniczny prowadzący do tego samego celu ochronnego.

Kto wydaje zgodę na rozwiązania zamienne MDS?

Wojewoda, a nie Komendant Wojewódzki PSP. To najczęstsza pomyłka, wynikająca z przenoszenia nawyków z klasycznych odstępstw przeciwpożarowych, gdzie stroną uzgadniającą jest KW PSP. Miejsca doraźnego schronienia należą do zadań ochrony ludności, a art. 13 ust. 1 pkt 23 i 24 ustawy przypisuje te sprawy wojewodzie. Wojewoda nie rozstrzyga jednak samodzielnie: udziela zgody w drodze postanowienia dopiero po uzyskaniu upoważnienia ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Kiedy trzeba uruchomić procedurę z art. 92a?

Wniosek do ministra wojewoda kieruje przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. W praktyce oznacza to, że procedury nie da się uruchomić na etapie projektu wykonawczego, gdy pozwolenie już czeka na wydanie. Dwustopniowe uzgodnienie, wojewoda a następnie minister, trwa, więc planować trzeba je od koncepcji.

Kto sporządza ekspertyzę techniczną do wniosku?

Osoba posiadająca uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Ustawa nie zawęża tego do uprawnień przeciwpożarowych, decyduje przedmiot rozwiązania zamiennego. Gdy problemem jest bilans powietrza i wydajność wentylacji, właściwa jest specjalność instalacyjna w zakresie sieci i instalacji wentylacyjnych, a analiza obliczeniowa stężeń tlenu i dwutlenku węgla w funkcji czasu stanowi rdzeń takiej ekspertyzy.

Czym art. 92a różni się od zwolnienia z art. 94 ust. 2?

To dwie różne sytuacje. Art. 94 ust. 2 wyłącza obowiązek organizowania MDS dla małych budynków: do 4 lokali mieszkalnych, do 250 m² powierzchni użytkowej publicznej albo do 75 m² netto garażu podziemnego. Jest to zwolnienie przyznawane automatycznie po spełnieniu progu, bez wniosku i bez decyzji organu. Art. 92a działa wtedy, gdy obowiązek istnieje i pozostaje, a jedynie wskaźnikowe warunki rozporządzenia są w danym obiekcie fizycznie nieosiągalne. Wymaga zgody dwóch organów.

Jak zlecić analizę pod art. 92a

W ppoz-online.pl przygotowuję obliczeniową część ekspertyz technicznych do wniosków o rozwiązania zamienne MDS: bilans powietrza w funkcji czasu, wymagany strumień wentylacji i porównanie wariantu zamiennego z wymaganiem wynikowym rozporządzenia. Pracuję zdalnie, wysyłkowo, w całej Polsce, a wstępna weryfikacja możliwości zastosowania art. 92a jest bezpłatna.

Sprawdź moje uzgodnienia PPOŻ albo od razu skontaktuj się ze mną - ocenię, czy w Twoim przypadku rozwiązanie zamienne ma szansę na zgodę wojewody.