W skrócie
- Nowelizacja ustawy o ochronie ludności (Dz. U. z 2026 r. poz. 646, w mocy od 29.05.2026) doprecyzowała wzór na pojemność MDS w budynku wielorodzinnym: łączna PUM lokali mieszkalnych podzielona przez wskaźnik **20 m²/os.** - projekt roboczy ustawy zakładał 25 m²/os., więc źródła sprzed nowelizacji podają błędną wartość.
- Wynik z podzielenia PUM nie jest ostateczny - górny limit stanowi **75% powierzchni netto kondygnacji podziemnej podzielone przez 1,5 m²/os.** (2 m²/os. dla osób na wózkach); pojemność MDS to mniejsza z tych dwóch wartości.
- Liczba wyjść ewakuacyjnych i zapasowych zależy wprost od obliczonej pojemności - błąd we wskaźniku przekłada się na błędny układ funkcjonalny całej kondygnacji, nie tylko na liczbę w tabeli.
Spis treści
„Jaka ma być pojemność naszego MDS?” To pierwsze pytanie, jakie musi sobie zadać projektant kondygnacji podziemnej budynku wielorodzinnego, i przez dobry rok nie było na nie jednoznacznej odpowiedzi w przepisach. Nowelizacja ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 646), obowiązująca od 29 maja 2026 r., to zmieniła: doprecyzowała wzór, którego brakowało w pierwotnym brzmieniu art. 94.
Co nakazuje art. 94
Art. 94 ustawy zobowiązuje do zaprojektowania kondygnacji podziemnych w budynkach użyteczności publicznej lub budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, a także garaży podziemnych (jeżeli nie przewidziano w nich budowli ochronnej) w sposób umożliwiający zorganizowanie miejsca doraźnego schronienia (mds). Co to znaczy w praktyce: obowiązek nie dotyczy jednej wydzielonej piwnicy, lecz całej kondygnacji podziemnej, która musi spełniać wymagania techniczne dla mds, stąd kluczowe znaczenie ma to, ile osób ta przestrzeń faktycznie ma pomieścić.
Wzór na pojemność - i pułapka starego wskaźnika
Do wejścia w życie nowelizacji ani ustawa, ani rozporządzenie wykonawcze nie wskazywały, jakim wskaźnikiem dzielić powierzchnię użytkową mieszkań, by uzyskać liczbę osób do schronienia. Pierwszy projekt nowelizacji proponował wskaźnik 25 m²/os. W finalnie uchwalonej wersji ustawodawca obniżył go do 20 m²/os. Dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego pojemność mds oblicza się dziś jako:
pojemność MDS = łączna powierzchnia użytkowa lokali mieszkalnych (PUM) ÷ 20 m²/os.
Co to znaczy w praktyce: projekt na 4000 m² PUM musi zapewnić schronienie dla co najmniej 200 osób - nie 160, jak wyszłoby ze wskaźnika 25 z pierwszej wersji projektu. Jeśli w dokumentacji lub w opracowaniach referencyjnych trafisz na wskaźnik 25 m²/os., to źródło nie uwzględnia finalnego brzmienia przepisu.
Górny limit: nie tylko z PUM
Wynik z powyższego wzoru nie jest jedyną wartością graniczną. Ustawa ogranicza dodatkowo maksymalną pojemność mds do 75% powierzchni netto kondygnacji podziemnej podzielonej przez wskaźnik 1,5 m²/os. (2 m²/os. dla osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim). Do tej powierzchni netto wlicza się wyłącznie wolną, niezabudowaną przestrzeń w pomieszczeniu o wysokości co najmniej 2 m - bez wydzielonych komórek lokatorskich i pomieszczeń technicznych o ograniczonym dostępie (np. węzły cieplne). Co to znaczy w praktyce: projektant liczy oba wskaźniki i przyjmuje mniejszą z dwóch wartości - sama duża PUM budynku nie wystarczy, jeśli fizyczna, wolna powierzchnia kondygnacji podziemnej jest zbyt mała, by ją pomieścić.
Wyjścia i twardy próg 300 osób
Obliczona pojemność determinuje układ funkcjonalny kondygnacji: co najmniej jedno wyjście ewakuacyjne przypada na każde rozpoczęte 200 osób pojemności mds, a jedno wyjście zapasowe: na każde rozpoczęte 400 osób (przy pojemności powyżej 30 osób). Jeżeli nie ma możliwości zlokalizowania wyjścia zapasowego poza strefą prognozowanego zagruzowania, czyli w odległości mniejszej niż 1/3 wysokości budynku od jego ściany zewnętrznej, pojemność mds ogranicza się obligatoryjnie do maksymalnie 300 osób, przy jednoczesnym zapewnieniu kubatury netto nie mniejszej niż 30 m³ na osobę. Co to znaczy w praktyce: gęsta zabudowa śródmiejska, w której sąsiednie budynki stoją blisko, może wymusić limit 300 osób niezależnie od wyniku wzoru z PUM.
Garaże podziemne - dodatkowy warunek lokalizacyjny
W garażu podziemnym część mds przeznaczoną do przebywania osób wyznacza się w odległości co najmniej 20 m od bramy garażowej - nadciśnienie fali w razie wybuchu na zewnątrz może uszkodzić bramę i jej elementy stanowią zagrożenie dla osób bliżej niej. Co to znaczy w praktyce: strefa ochronna mds w garażu nie może obejmować całej hali „automatycznie” - trzeba ją wyznaczyć i oznakować z zachowaniem tego dystansu, co realnie zmniejsza dostępną powierzchnię netto do obliczeń.
Jak zlecić weryfikację pojemności MDS
W ppoz-online.pl weryfikuję obliczenia pojemności mds na etapie projektu budowlanego - sprawdzam wskaźnik PUM/20 m²/os., limit 75%/1,5 m²/os. oraz zgodność układu wyjść ewakuacyjnych z wynikiem obliczeń, zanim dokumentacja trafi do uzgodnienia. Pracuję zdalnie, wysyłkowo, w całej Polsce, a wstępna weryfikacja jest bezpłatna.
Sprawdź moje uzgodnienia PPOŻ albo od razu skontaktuj się ze mną - zweryfikuję zgodność projektu z art. 94 ustawy, zanim zrobi to organ ochrony ludności.
Tagi:
Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych · uprawnienia KG PSP nr 619/2015
Specjalista z ponad 15-letnim doświadczeniem w ochronie przeciwpożarowej. Realizuje uzgodnienia projektów budowlanych i instalacji dla inwestorów z całej Polski.