W skrócie
- Nowelizacja ustawy o ochronie ludności (Dz. U. z 2026 r. poz. 646, w mocy od 29.05.2026) doprecyzowała wzór na pojemność MDS w budynku wielorodzinnym: łączna PUM lokali mieszkalnych podzielona przez wskaźnik **20 m²/os.** — projekt roboczy ustawy zakładał 25 m²/os., więc źródła sprzed nowelizacji podają błędną wartość.
- Wynik z podzielenia PUM nie jest ostateczny — górny limit stanowi **75% powierzchni netto kondygnacji podziemnej podzielone przez 1,5 m²/os.** (2 m²/os. dla osób na wózkach); pojemność MDS to mniejsza z tych dwóch wartości.
- Liczba wyjść ewakuacyjnych i zapasowych zależy wprost od obliczonej pojemności — błąd we wskaźniku przekłada się na błędny układ funkcjonalny całej kondygnacji, nie tylko na liczbę w tabeli.
Spis treści
„Jaka ma być pojemność naszego MDS?” — to pierwsze pytanie, jakie musi sobie zadać projektant kondygnacji podziemnej budynku wielorodzinnego, i przez dobry rok nie było na nie jednoznacznej odpowiedzi w przepisach. Nowelizacja ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 646), obowiązująca od 29 maja 2026 r., to zmieniła — doprecyzowała wzór, którego brakowało w pierwotnym brzmieniu art. 94.
Co nakazuje art. 94
Art. 94 ustawy zobowiązuje do zaprojektowania kondygnacji podziemnych w budynkach użyteczności publicznej lub budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, a także garaży podziemnych — jeżeli nie przewidziano w nich budowli ochronnej — w sposób umożliwiający zorganizowanie miejsca doraźnego schronienia (mds). Co to znaczy w praktyce: obowiązek nie dotyczy jednej wydzielonej piwnicy, lecz całej kondygnacji podziemnej, która musi spełniać wymagania techniczne dla mds — stąd kluczowe znaczenie ma to, ile osób ta przestrzeń faktycznie ma pomieścić.
Wzór na pojemność — i pułapka starego wskaźnika
Do wejścia w życie nowelizacji ani ustawa, ani rozporządzenie wykonawcze nie wskazywały, jakim wskaźnikiem dzielić powierzchnię użytkową mieszkań, by uzyskać liczbę osób do schronienia. Pierwszy projekt nowelizacji proponował wskaźnik 25 m²/os. — w finalnie uchwalonej wersji ustawodawca obniżył go do 20 m²/os. Dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego pojemność mds oblicza się dziś jako:
pojemność MDS = łączna powierzchnia użytkowa lokali mieszkalnych (PUM) ÷ 20 m²/os.
Co to znaczy w praktyce: projekt na 4000 m² PUM musi zapewnić schronienie dla co najmniej 200 osób — nie 160, jak wyszłoby ze wskaźnika 25 z pierwszej wersji projektu. Jeśli w dokumentacji lub w opracowaniach referencyjnych trafisz na wskaźnik 25 m²/os., to źródło nie uwzględnia finalnego brzmienia przepisu.
Górny limit: nie tylko z PUM
Wynik z powyższego wzoru nie jest jedyną wartością graniczną. Ustawa ogranicza dodatkowo maksymalną pojemność mds do 75% powierzchni netto kondygnacji podziemnej podzielonej przez wskaźnik 1,5 m²/os. (2 m²/os. dla osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim). Do tej powierzchni netto wlicza się wyłącznie wolną, niezabudowaną przestrzeń w pomieszczeniu o wysokości co najmniej 2 m — bez wydzielonych komórek lokatorskich i pomieszczeń technicznych o ograniczonym dostępie (np. węzły cieplne). Co to znaczy w praktyce: projektant liczy oba wskaźniki i przyjmuje mniejszą z dwóch wartości — sama duża PUM budynku nie wystarczy, jeśli fizyczna, wolna powierzchnia kondygnacji podziemnej jest zbyt mała, by ją pomieścić.
Wyjścia i twardy próg 300 osób
Obliczona pojemność determinuje układ funkcjonalny kondygnacji: co najmniej jedno wyjście ewakuacyjne przypada na każde rozpoczęte 200 osób pojemności mds, a jedno wyjście zapasowe — na każde rozpoczęte 400 osób (przy pojemności powyżej 30 osób). Jeżeli nie ma możliwości zlokalizowania wyjścia zapasowego poza strefą prognozowanego zagruzowania — czyli w odległości mniejszej niż 1/3 wysokości budynku od jego ściany zewnętrznej — pojemność mds ogranicza się obligatoryjnie do maksymalnie 300 osób, przy jednoczesnym zapewnieniu kubatury netto nie mniejszej niż 30 m³ na osobę. Co to znaczy w praktyce: gęsta zabudowa śródmiejska, w której sąsiednie budynki stoją blisko, może wymusić limit 300 osób niezależnie od wyniku wzoru z PUM.
Garaże podziemne — dodatkowy warunek lokalizacyjny
W garażu podziemnym część mds przeznaczoną do przebywania osób wyznacza się w odległości co najmniej 20 m od bramy garażowej — nadciśnienie fali w razie wybuchu na zewnątrz może uszkodzić bramę i jej elementy stanowią zagrożenie dla osób bliżej niej. Co to znaczy w praktyce: strefa ochronna mds w garażu nie może obejmować całej hali „automatycznie” — trzeba ją wyznaczyć i oznakować z zachowaniem tego dystansu, co realnie zmniejsza dostępną powierzchnię netto do obliczeń.
Jak zlecić weryfikację pojemności MDS
W ppoz-online.pl weryfikujemy obliczenia pojemności mds na etapie projektu budowlanego — sprawdzamy wskaźnik PUM/20 m²/os., limit 75%/1,5 m²/os. oraz zgodność układu wyjść ewakuacyjnych z wynikiem obliczeń, zanim dokumentacja trafi do uzgodnienia. Pracujemy zdalnie, wysyłkowo, w całej Polsce, a wstępna weryfikacja jest bezpłatna.
Sprawdź nasze uzgodnienia PPOŻ albo od razu skontaktuj się z nami — zweryfikujemy zgodność projektu z art. 94 ustawy, zanim zrobi to organ ochrony ludności.
Tagi:
Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych · uprawnienia KG PSP nr 619/2015
Specjalista z ponad 15-letnim doświadczeniem w ochronie przeciwpożarowej. Realizuje uzgodnienia projektów budowlanych i instalacji dla inwestorów z całej Polski.