W skrócie
- Strefę prognozowanego zagruzowania definiuje § 6 ust. 7 rozporządzenia MSWiA (Dz.U. 2025.932): co najmniej 1/3 wysokości budynku od ściany zewnętrznej.
- Gdy wyjście zapasowe nie zmieści się poza tą strefą, pojemność mds spada do 300 osób, a kubatura netto rośnie do min. 30 m³ na osobę.
- Od 1 stycznia 2026 obowiązek projektowania mds w nowych budynkach z kondygnacją podziemną już działa; SARP w grudniu 2025 wydał instrukcję stosowania przepisów, bo praktyka wciąż się myli.
Spis treści
„Działka jest wąska, sąsiedni budynek stoi 8 metrów dalej. Czy mogę tam wyprowadzić wyjście zapasowe z mds?” To pytanie wraca przy niemal każdym projekcie miejsca doraźnego schronienia w zabudowie zwartej. Odpowiedź zależy od jednej liczby geometrycznej: strefy prognozowanego zagruzowania.
Czym jest strefa prognozowanego zagruzowania
§ 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 lipca 2025 r. w sprawie warunków organizowania oraz wymagań, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia (Dz.U. 2025 poz. 932) definiuje ją jako teren znajdujący się w odległości od ściany zewnętrznej budynku wynoszącej co najmniej 1/3 jego wysokości. Wysokość mierzy się od uśrednionego poziomu terenu przy ścianie zewnętrznej do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu albo najwyżej położonego punktu stropodachu, przy czym poddaszy o konstrukcji drewnianej do tej wysokości się nie wlicza.
Co to oznacza w praktyce: budynek o wysokości 30 m generuje strefę zagruzowania sięgającą 10 m od ściany. W tym pasie terenu, w razie zawalenia konstrukcji, spodziewa się gruzu z górnych kondygnacji. Wyjście zapasowe z mds umieszczone w tym promieniu jest narażone na zasypanie razem z wyjściem podstawowym, czyli traci sens jako droga alternatywna.
Dwa reżimy: złagodzony i zaostrzony
Jeżeli działka pozwala wyprowadzić wyjście zapasowe poza strefę zagruzowania, obowiązuje reżim złagodzony. Pojemność mds wynika wtedy z ogólnych zasad (powierzchnia, kubatura, liczba i szerokość wyjść proporcjonalna do liczby osób), bez dodatkowego pułapu.
Reżim zaostrzony wchodzi w grę tam, gdzie odległości między budynkami są mniejsze niż wymagana strefa, więc wyjścia zapasowego fizycznie nie da się z niej wyprowadzić. Wtedy rozporządzenie ogranicza pojemność mds do 300 osób i jednocześnie podnosi wymaganą kubaturę netto do co najmniej 30 m³ na osobę. Projektant musi też wybrać jeden z dwóch układów funkcjonalnych: co najmniej dwa wyjścia ewakuacyjne prowadzące do dwóch odrębnych klatek schodowych, albo jedną klatkę schodową plus szyb ewakuacyjny lub bramę garażową, przy zachowaniu minimalnych odległości między drogami ewakuacji, tak aby jedno zdarzenie nie zasypało obu naraz.
Garaż podziemny: dodatkowe 20 metrów
W garażu podziemnym dochodzi trzeci warunek. Część mds przewidzianą na przebywanie ludzi wyznacza się w odległości co najmniej 20 m od bramy garażowej. Powód jest inny niż zagruzowanie: przy pożarze pojazdu w części nadjezdnej istnieje ryzyko wybuchu, a bliskość bramy zwiększa narażenie osób w mds na falę ciśnienia i odłamki.
Konsekwencje konstrukcyjne dla stropu
Strefa zagruzowania rzutuje też na przekrój konstrukcji, nie tylko na geometrię wyjść. Strop żelbetowy nad mds klasy co najmniej C25/30 musi mieć grubość zależną od tego, czy leży poza strefą, czy w niej: 0,20 m poza strefą lub pod budynkiem niskim, 0,25 m pod budynkiem średniowysokim lub w jego strefie zagruzowania, 0,30 m pod budynkiem wysokim lub wysokościowym. Dla budynków o więcej niż dwóch kondygnacjach nadziemnych dochodzi obciążenie wyjątkowe od zagruzowania: co najmniej 10 kN/m², powiększone o 2,5 kN/m² na każdą kondygnację powyżej drugiej w konstrukcji szkieletowej lub wielkiej płyty, albo o 5 kN/m² na kondygnację w pozostałych konstrukcjach. Pominięcie tego przelicznika na etapie koncepcji kończy się przewymiarowanym albo niedowymiarowanym stropem, który wraca do przeprojektowania już po uzgodnieniu.
Co nowego: obowiązek działa od stycznia, praktyka wciąż się gubi
Obowiązek projektowania kondygnacji podziemnych z myślą o mds w nowych budynkach wielorodzinnych i użyteczności publicznej wszedł w życie 1 stycznia 2026 r., na mocy ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej z 5 grudnia 2024 r. Rozporządzenie wykonawcze (Dz.U. 2025.932) obowiązuje od kilku miesięcy, ale interpretacja przepisów o strefie zagruzowania i reżimie zaostrzonym wciąż budzi spory. Stowarzyszenie Architektów Polskich wydało w grudniu 2025 r. instrukcję stosowania tych przepisów, żeby ujednolicić podejście projektantów. To sygnał, że sama definicja z § 6 ust. 7 nie wystarcza, dopóki nie policzy się jej dla konkretnej działki i konkretnego sąsiedztwa.
Co to oznacza dla inwestora
Sprawdzenie strefy zagruzowania to jeden z pierwszych kroków w projekcie mds, nie formalność na końcu. Od niego zależy, czy wyjście zapasowe zmieści się tam, gdzie architekt chciałby je narysować, i czy pojemność mds trzeba z góry ograniczyć do 300 osób. Zmiana reżimu na etapie uzgodnienia, po zaprojektowaniu całej instalacji wentylacji i zasilania pod większą liczbę osób, kosztuje więcej niż policzenie tej odległości na starcie.
Jak zlecić analizę strefy zagruzowania dla mds
W ppoz-online.pl sprawdzam odległości do sąsiedniej zabudowy i wyznaczam reżim mds (złagodzony albo zaostrzony) na etapie koncepcji, zanim błąd trafi do projektu wykonawczego. Realizuję uzgodnienia PPOŻ zdalnie, dla całej Polski, z bezpłatną wstępną weryfikacją zakresu. Skontaktuj się z nami, jeśli Twój projekt mds wymaga takiej analizy.
Tagi:
Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych · uprawnienia KG PSP nr 619/2015
Specjalista z ponad 15-letnim doświadczeniem w ochronie przeciwpożarowej. Realizuje uzgodnienia projektów budowlanych i instalacji dla inwestorów z całej Polski.